Herinneringen aan terminaal zieke mensen
Hoe verdrietig een overlijden vaak ook is, in de bundel staan ook veel positieve verhalen. De belangrijkste les die uit het boekje te halen valt, is hoe waardevol menselijke nabijheid is in de palliatieve fase. Gewoon er zijn, soms zonder wat te zeggen, is cruciaal. “Tederheid tonen” noemt een van de artsen het. Ook comfort bieden is belangrijk, al vergt dat soms creativiteit als de regels en omstandigheden niet meewerken en de tijd begint te dringen. Veel zorgverleners tonen zich onder de indruk van de rust en moed waarmee terminale patiënten hun situatie verdragen. Zij ervaren dat patiënten hierin hun ‘leermeester’ zijn. Zo zegt een man: “Ik heb bepaalde kaarten gekregen in het leven, maar ik bepaal zelf hoe ik die uitspeel.” Anderen voelen ongemak bij het stervensproces en durven daarop te reflecteren: “We moesten verdragen dat we niets konden doen en dat terwijl helpen in onze aard zit.”
Wij zijn benieuwd: welke overleden cliënt bleef jou altijd bij? Van wie heb jij een belangrijke levensles geleerd? En waarom? Stuur je ervaringen (geanonimiseerd) in naar redactie@voetvak.nl. In een volgende editie komen we terug op dit onderwerp.
